Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) işbirliğiyle hayvancılık sektöründe önemli bir adım atılıyor. TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı tarafından desteklenen “Sığır Sağlığının İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” projesiyle, Türkiye’de hayvancılıkta dijital dönüşümün hızlandırılması amaçlanıyor.
Projenin temel hedefi, sığırların sağlık durumunu anlık olarak izleyebilecek yerli “sensör kapsülü” üretmek. Bu kapsüller, hayvanların midesine yerleştirilerek ortam sıcaklığı ve pH değerleri gibi kritik bilgileri sürekli olarak dışarıya aktaracak. Bu sayede, hayvanların genel sağlık durumu, kızgınlık dönemleri, doğum yaklaşıp yaklaşmadığı ve olası hastalıklar hakkında erken teşhis imkanı sağlanacak.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin multidisipliner bir çalışma olduğunu ve Türkiye’deki sığır yetiştiriciliğinde süt ve et verimini artırmayı hedeflediklerini belirtti. Ertay, “Bu sensörü hayvanın midesinde, ‘rumen’ dediğimiz bölgesine yerleştiriyoruz. Bu sayede hayvanın midesindeki o anda gerçekleşen tüm aktiviteleri gözlemlenebilir hale getiriyoruz. Bu verileri bilgisayarımıza veya tabletimize alarak, hayvanın gelecekteki verimliliği hakkında öngörülerde bulunabiliyoruz.” dedi.
Türkiye’de buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğunu hatırlatan Ertay, rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3’lere kadar düştüğünü vurguladı. Geliştirilecek yerli ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin azalacağına dikkat çekildi.
Polimer malzemeden üretilecek ve hayvanın midesine zarar vermeyecek şekilde tasarlanan sensör kapsülünün, 5 yıldan uzun süre midede kalabileceği belirtildi. Bu sayede elde edilen veriler, veterinerler ve çiftçiler tarafından tabletler aracılığıyla kolayca incelenebilecek. Proje, 18 aylık bir süre zarfında tamamlanacak ve başarıyla sonuçlanması halinde sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine önemli katkılar sunması bekleniyor.
